Dünya futbolu her yeni gün yeniden doğuyor, kuralları, anlayışları yeniden yazılıyor ve futbola yön veren beyinler her yeni gün fark yaratacak stratejiler peşinde koşuyorlar. Ülkemizde ise babadan kalma, klişe niteliği kazanmış "Hakan Şükür tipi çağdaş forvet", "Topu oyuna sokan stoper", "10 Numara" gibi kavramlar yaşamaya devam ediyor. Hakan Şükür 20 sene öncenin çağdaş oyuncu profiliydi tamam ama 20 senede futbol hiç mi değişmedi? Her sene aynı klişe kavramlar üzerinden üretilen futbol organizasyonları... Bu takıma paşa lazım, Beşiktaş'ın Alex'i yok, Alex koşmuyor, savunma zayıflıyor... İşin kötüsü, bu kamuoyu baskısı çoğu zaman dik duramayan teknik direktörleri de etkileyip kendi futbol görüşlerini de yontan faktörler olarak karşımıza çıkıyor. Her gittiği takımda 4-4-2 şablonu üzerinden Ertuğrul Sağlam bile Beşiktaş'ı garip bir tek ön libero ve Delgado'lu sisteme bağımlı kılıyor. Çünkü Beşiktaş'ın bir 10 numarası olması lazım. Günümüzde dünya futbolunun zirvesinde kullanılan oyuncu tipleri çoğu zaman zihin açıcı nitelikte oluyor. Hiç şüphesiz, oralarda oynanan oyunla buralardaki pek birbirine benzemiyor ama yol almak açısından elbet anlamlıdır. Örneğin, dünya futbolunda önemi her geçen gün azalan statik santrafor uygulaması ülkemizde gol kralı çıkarabiliyor. Chelsea; Branislav Ivanovic Manchester United; John O'Shea Barcelona; Eric Abidal Real Medrid; Sergio RamosInter; Cristian Chivu Bu oyuncuların ortak özellikleri esasında çok net. Dünyanın en iyi takımlarında görev yapıyorlar. Zaman zaman stoperde görevlendirilebiliyorlar. Fizik olarak üstün, pozisyon bilgileri gelişmiş, kafa toplarına hakim oyuncular. Ofansif yönleri Ashley Cole, Patrice Evra, Maicon kadar gelişmiş değil. Top sürme yetenekleri vasat. Ancak bu denli üst düzey, bu denli her maça galibiyet alma parolasıyla çıkan takımların kadrodaki yerleri de o denli sağlam. Bunun bir kaç nedeninden bahsedilebilir;

• Takımlarının fizik kalite ortalamasını yukarı çıkartıyorlar.
• Takımlarının duran toplarda daha sağlam olmalarını sağlıyorlar.
• Ters kanattaki beklerinin ofansif olarak daha özgür kullanılmasını sağlıyorlar.

Günümüzde bu anlayışı reddeden kulüpler de var. Bunların başında Arsenal geliyor. Kadrosunda bulunan 5-6 bek oyuncusunun hepsi ofansif bek iken, stoperleri de esasında bek oynayabilen oyuncular oluyor. Bir oyuncu gidiyor, diğeri geliyor lakin düzen ve oyuncu tipleri değişmiyor. Gael Clichy, Bakary Sagna, Emmanuel Eboue, Armand Traore, Kieran Gibbs. Stoperleri de daha önceki takımlarında bek te oynamış olan; William Gallas ve Thomas Vermaelen. Futbol netice itibariyle Hatice'nin değil, neticenin arzulandığı bir spordur. Noat Samisa'nın dediği gibi, o da haklıdır, bu da haklıdır ama kazanan haklıdır. Çift ofansif bek göze hoş gelirken, stoper kılıklı bek tabelaya hoş gelir. Futbolun tek doğrusu ofansif futbol, total futbol, defansif futbol olsa herkes onu uygulardı. Herkesin uyguladığı taktik aynı olacağından farklılık yaratan yine öne çıkardı. Günümüzde futbol düşünürleri stoper kılıklı bek üzerinden farklılık yaratmaya çalışıyorlar. Ülkemizde Frank Rijkaard'ın Hakan Balta'lı Galatasaray'ı, Kayserispor'un Ali Turan'lı savunma dizilimi, Abdullah Avcı'nın Ekrem kullanımı, Antalyaspor'un Erhan Güven açılımı stoper kılıklı bek kullanımının ülkemizdeki örnekleri. Fenerbahçe, Trabzonspor, Bursaspor ise çift ofansif bekle futbollarını şekillendiriyorlar. Beşiktaş'ta ise bu anlamda bir düşünce olduğunu söylemek zor. Aynı pozisyonda Rıdvan Şimşek, Ekrem Dağ, İbrahim Toraman gibi birbirine benzemez oyuncu tipleri kullanılıyor. Hangisini tercih etseniz diğer taraftan eleştirilebiliyorsunuz. Şüphesiz bir takımın oyun dizilimini yorumlarken tek bir oyuncuya bakmak doğru olmaz. Çünkü Chelsea'deki Ivanovic kullanımı, ters kanattaki Cole'un varlığıyla bir anlam kazanıyor. Bu bağlamda İbrahim Üzülmez'in ters kanadında görev yapan İbrahim Toraman'ın ofansif tıkanıklık dışında bir sonuca sebebiyet verebileceğini söylemek güç. Aynı şekilde, İsmail Köybaşı / Rıdvan Şimşek ikilisinin de Beşiktaş gibi bir takımın sahip olması gereken fiziksel ortalamayı kabul edilebilir seviyenin altına çekeceğini söylemek mümkün. Öyleyse, önümüzdeki sezon planlamasında en verimli, en potansiyelli bek seçimleri İsmail Köybaşı ve İbrahim Toraman olacaktır. Ters kanatta İbrahim Toraman'ın oynuyor olması İsmail Köybaşı'nın ofansif aksiyonlarda daha rahat ve daha etkin rol almasını sağlayacağı gibi İbrahim Toraman'ın da sert oyun karakteri Beşiktaş'ın sahada daha dirençli olmasını sağlayacaktır. Beşiktaş'ın İsmail Köybaşı, Rıdvan Şimşek'i beraber kullanması ise yukarıda anlatılan sebeplerle, üçlü savunma diziliminin kanat bekleri olarak hayata geçebilir. Bu dizilim, İsmail ve Rıdvan için ideal dizilim olsa da Beşiktaş takımının genel yapısı itibariyle tercih edilmesi pek mümkün olmaz. Sonuçta, stoper oynadığı maçlarda kararsız ve dağınık görüntü çizen İbrahim Toraman için ideal mevkii, İsmail Köybaşı'nın ters kanadının savunuculuğudur. Toraman, önümüzdeki sezon için düşünülen kadro yapılanmasının jokeri değil, sağ kanat savunucusu olmalıdır.

İbrahim Toraman röportaj yapmış LigTV ile sakatlığı sonrası. Söyledikleri "futbolcu klişesi" dışında şeyler değil, fakat benim dikkatimi çeken başka bir söz grubu var. O da bu post'un başlığındaki.

Şampiyonlukla biten sezonun startını terlik savaşı vermişti geçen sene... Fotoğraf resmi siteden, kurallarla ilgili olarak eğitim almış futbolcularımız... Terlik savaşının iki mağlubu ve aralarındaki terlikli adam Rüştü... İronik... Belediye maçına da Özkalfa'yı vermiş federasyon... Sarı yine delirtmese tribünü... Bir de yine fotoğraf... Toraman kilo mu almış, ne?

Arşivlerimi araştırıp, bir fotoğraf buldum... Bir kaç genç sayacağım şimdi... 2006 yılının yaz aylarında bu takımın umudu olan gençler bunlar, Tigana'nın elinde... 1) Burak Yılmaz: İlk haftalarda pırıl pırıl bir ışık saçtı bu genç çocuk... Sağ kanatta yıllardır süren özlemi söndürecek, sürati ve ortalarıyla herkesi kendine hayran bırakacaktı... Olmadı, Fenerbahçe'de sürünmeye devam ediyor... 2) Mehmet Sedef: Ne olduğu belli değil, o güne kadar arada yedekten girip oynuyordu. Bir ara kendisini sol bek sandık, rakiplerin ayaklarını ellerine tutuşturunca kasap olduğunu anladık... 3) Gökhan Güleç: O dönemde Türkiye Kupası'nı Beşiktaş'a kazandıran form durumu ve geleceğe dönük potansiyeli parmak ısırtan genç oyuncu takımdan hızla koptu... Bursaspor'da silik bir görüntü çiziyor. 4) Serdar Kurtuluş: İlk yılında orta sahada dinamo gibi çalışan genç çocuk, sakatlıkları sonrası gözden düştü. Sağ beke geçtikten sonra da uğursuzluklar yakasını bırakmadı. Yedek kulübesindeki koltuğunu Lazboy'dan baba koltuğuyla değiştirdiği söyleniyor. Gönlünde bir kulüp, idealinde de Emre Belözoğlu varmış... 5) ve İbrahim Toraman: 2008-2009 sezonu başında terlik kavgası sonucu kaptanlık elinden alındı. Satış listesine konuldu... Satılmadı, affedildi... Şimdilik başına gelen en kötü şey bu... İŞTE BÜTÜN BU OLANLARIN SEBEBİ BENİM! AHANDA İSPATI: Fotoğraf çekilirken arkadaşıma şunu söylüyorum: "5 yıl sonranın şampiyon kadrosu bu işte"... Burak ve Serdar "Sağolasın abi" diyorlar ve geçip gidiyorlar... Sonuç: Havaalanında bir daha Beşiktaş'a denk gelirsem, yolumu değiştireceğim...

Fener'i yenmiş kupayı almışız, atılan her golden sonra kendi şahsım adına evde brutal vokalin en nadide örneklerini sunmuşum, (John Tardy ömrün uzun olsun) ohh deyip kupa törenin tadını çıkartayım dedim ve ayaklarımı uzattım başladım izlemeye... Maçı Lig Tv'den izleyenler bilir, maçı Fatih Terim yorumladı. Yorumları hakkında bir şeyler demeye gerek yok zaten, kendisini az çok tanıyoruz ama esas bomba kupa töreni sırasında geldi. Herkes ödülünü almaya gelirken sonradan öğrendiğimize göre Toraman sakatlığı nedeniyle törene katılamadı. İşte bu arada Terim, Melih Şendil'e şunları söyler "İbrahim Toraman'ı göremedim, yok galiba!" Ben de evden cevabı yapıştırırım; "Hocam sen zaten Toraman'ı ne zaman gördün ki?"

Acaba bu sene de mi şampiyon olamayacağız? Kimbilir, belki de.. Ancak olamayacaksak, bu sorunun akıllarda yerli yersiz belirmesinin de bunda önemli bir payı olacaktır kuşkusuz. Halbuki hemen geçen sene oynanan, Beşiktaş'ın 1-0 üstünlüğü ile sonlanan Galatasaray maçına gidelim. Maçtan sonra, Galatasaray'ın belki de en zayıf halkası olan Sabri Sarıoğlu ne demiş? "Bu maçın sonucu çok da önemli değil, sonuçta biz şampiyon olacağız." Bunu diyen kurt bir teknik direktör, ortalığı bulandırmaya çalışan bir yönetici değil, sadece bir futbolcu ve kendilerine ne kadar güvendiklerini mağlup oldukları maçtan sonra dahi gösterebiliyor. Aynı şekilde taraftarları da şu içine düştükleri keşmekeşe rağmen, hala umutlular. Adını da koymuşlar, Galatasaray'ın adının olduğu heryerde umut vardır, diyerek çıkmışlar işin içinden. Tabii bu sadece bir söz değil, yaşanan tecrübelerin de bunda payı var ancak ne demiştik, biz bahçemize bakalım. Bu hafta ligin tepesindeki takımların maçlarını, Trabzonspor hariç, hepsini izledim. Bu ligi hiç seyretmemiş birisine, bu takımlardan hangisi şampiyon olur sorusunu sorsanız, alacağınız yanıt tek olurdu, o da Beşiktaş. Zamanında bu parçalanmış camiayı değil şampiyon yapmak, sadece bir araya getirse bile başarılı adledilmelidir Mustafa Denizli derken, pazar geceki maçtaki tribünleri görünce Denizli'nin bunu başardığı söylemek mümkün. Tribünler sonunda şampiyonluk havasına girmiş, hem de geçen senelerde olmadığı şekilde kenetlenmiş. Ayrıca da ceza almamak için son derece dikkatlilerdi ve hakemin ters kararlarına rağmen sükunetlerini korumayı başardılar. Hakem demişken, çok uzatmadan şunu söylemek lazım. Ben dünkü hakemin iyi niyetine inandım açıkçası, ancak Türk hakemliğinin ne yazık ki en büyük eksiği şu avantaj mevzusunda. İki tip Türk hakemi var, birincisi herşeye düdük çalıp, maçın seyir zevkini öldüren tip hakemler ikincisi de maçı hızlandırayım derken avantaj kuralını dengesiz bir şekilde kullananan hakemler. Deniz Çoban, ikinci tip hakem sınıfına girmeyi başardı dünkü yönetimiyle. Kötü niyetli olmadığını düşünüyorum şahsen ancak oyunu hızlandırayım derken bazı faullere gözünü kapatıp, bazı faulleri vermesi futbolcular tarafından kendisine duyulan güveni azalttı. Cumartesi günkü Sivasspor maçındaki iki rezalet kararın ardından, kendisinin bu yönetimi umarım bizi şampiyon yapmayacaklar diye ağlaşan bazı başkan ve teknik direktörleri az da olsa rahatlatmıştır.

Maç başlarken herkesin en büyük güven duyduğu üç ismi sorsak, en tepeye Toraman da çıkacaktı muhtemelen... Takımın ileri attığı her adıma ayak uydurdu Toraman... Çok genç sayılamayacak yaşına rağmen kat ettiği bu yolla da futbolcunun kendisini geliştirebileceğinin net bir örneği oldu... Peki böyle kırmızı kart görülür mü? Olur mu? Abuk bir düzende maça çıkılmış olabilir, takım çok kötü oynuyor da olabilir; ancak koca Toraman böyle kırmızı kart görür mü? Geri dönelim... Dolmabahçe'de yürürken düşündüğümde fark ettim ki, güvendiğim üç kişi 1) Denizli, 2) Toraman, 3) Sivok idi... Nasıl olduysa, iki büyük hayal kırıklığı yaşadık... Sivok'un ise, 1 numaralı güven kaynağımız dolayısıyla ne oynadığı belli olmadı zaten... Düzelsin artık bu işler, tahammül limiti yok, hepimizin gırtlağında bu şampiyonluk hasreti...

Şu maçı alsak yarışın içinde oluruz, şu periyottan bu kadar puan alırsak umudumuzu sürdürürüz derken derken, sonunda "final 10" periyoduna olabileceğimiz en umutlu şekilde giriyoruz. Sene başındaki şampiyonluk inancımı tüm yaşananlara karşın devre arasında da sürdürüp, Şampiyonlukla Sonuçlanacak Bir Sürecin Başındayız dediğimde gelen okur yorumlarına şu an bakmak gerçekten eğlenceli. Eğlenceli ancak, işin bir gerçeği de herşeye karşın Beşiktaş'ın aslında kendini henüz ispat edememesidir. Zira şu an için sadece ilk yarının 7 maçında alınan 5 galibiyet ve 2 beraberliğin simetrisi alınmış ve ikinci yarının ilk 7 maçından da yine 5 galibiyet 2 beraberlikle çıkılmış. Üstelik yine Trabzonspor'la berabere kalarak. Zaten hep tekrar ettiğimiz birşey vardı, Beşiktaş ligin bazı takımlarına karşı ne kadar kötü oynasa da kaybetmiyor, bazı takımlarına karşı da ne kadar iyi oynasa da kazanamıyor. Sırf matematik olarak baktığımızda, demek ki çok da enterasan işler yapmamışız ve asıl lig bundan sonra başlıyor. Ancak takım ve taraftarın kimyası açısından bakılacak olunursa, daha oturmuş bir sistem, teknik direktörün daha iyi kullanmaya başladığı bir kadro ve yükselen şampiyonluk inancı eldeki artılar şu an. Tek eksi ise her zamanki gibi dağılmaya müsait yapımız. Ligin bitmesine 20 hafta varken 4-5 puan geriye düştüğümüzde biz yarıştan kopmuş ilan edilmişken, şu an ligin son on haftasına girerken zirveden 5'er puan gerideki Galatasaray ve Fenerbahçe'nin hala çok iddialı olmaları gerçekten bize ders olmalı. Sivasspor karşısında orta sahanın ne kadar pas yaptığı önemli değil aslında. Bu maç, o tip maçlardan değil. Antreman sonrası sohbetlerinden birinde Mustafa Denizli "Sivasspor orta sahada çok iyi pas yapan bir takım" açıklamasını yapmış güya, ne kadar doğru bilmiyorum ancak bildiğim birşey varsa Sivasspor'un buraya gelmesindeki en büyük etken orta sahada çok pas yapması değil, orta sahayı hızlı paslarla ya da uzun toplarla geçmesi. Zaten o sahada ne kadar çok pas yapılabilir, o da ayrı konu. Karşıdaki takımın orta sahası onlar için pek önem teşkil etmiyor, taktikleri ilerideki ve gerideki iki küme ve arkadaki kümenin öndeki kümeye olabildiğince hızlı servis yapması üzerine kurulu. Beşiktaş orta sahasının yarınki temel görevi de bu hızlı servise mani olup, tek pasta Sivasspor forvetlerini, Beşiktaş defansı ile karşı karşıya bırakmamak ve ileride baskı yaptığımız dakikalarda ribaundları toplayıp atakları tazelemek.

"Negative comment" aslında Beşiktaş taraftarının genel tavrıdır. Taraftar takımını eleştirerek taraftarlığını geçerli kılar. Çünkü başka türlü birşeydir Beşiktaş taraftarının istediği. Hayalini kurduğu imkansız bir Beşiktaş vardır kafasında. Sahada 11 Metin Tekin düşler,doğuştan Beşiktaşlı, hem yetenekli, hem efendi, hem de hazır cevap. Bu 11 Metin Tekin, hiç haksız penaltıdan, ofsayttan gol atmaz. Hakem yanlışlıkla lehine karar verirse, aman hocam der. Kendisine haksızlıklar yapılırsa, sineye çeker, mücadelesini yapar ve sonunda da şampiyon olur. Eskaza sahadışında bir yanlışı olursa, derhal kulüpten uzaklaştırılır. Şampiyonluk kutlamasını rakiplerini incitmeden, sessiz sedasız yapar. Bu ve bundan daha ulvi bir Beşiktaş imgesine karşın günün kirlenmişliğindeki Beşiktaşı gören taraftar ister istemez bozulur. Rakipler için ise hava hoştur, zira Beşiktaş taraftarının bu kabulü üzerinden yaparlar eleştirilerini.

İşte bu dengesizlik Beşiktaşta yaman bir çelişki ve büyük bir huzursuzluk yaratıyor. Kuşkusuz o idealize edilmiş değerlere bir zamanlar çok yaklaşmış olan bu camia kendisini farklı bir yerde konumlandırmakta haklıdır. Ancak yine de komik geliyor bana, eski Beşiktaş'ı ya da rakip takımların futbolcularını düşündüğümde şu an yaşananlar. Çok uzağa gitmeye gerek yok, bu takımın teknik direktörü Ertuğrul Sağlam Fahri'den çok farklı bir şekilde ayrılmadı kulübünden. Hadi o uzak, daha yakına gelelim, Koray Avcı'nın nasıl gönderildiği ortada.. Ya da daha çok zaman geçmedi, rakip takımların futbolcularının saha içinde ya da antremanda kendi aralarında yaptıkları kavganın üzerinden.. Herneyse; konu mevcut durumu normalleştirmek değil. Konu; Beşiktaş taraftarının hayalindeki Beşiktaşın mevcut durumu daha karmaşıklaştırarak, içinden çıkılmaz hale getirmesi sadece.