Podcastlere başladık başlayalı pek buraya maç analizi yapmıyorum ama dünkü utanç verici futboldan sonra bazı şeyleri rakamlarla, görsellerle üstüne basa basa ifade etmek şart. Zira ben son yıllarda, hele Şenol Güneş döneminde Beşiktaş'ın Avrupa'da bu kadar aciz, bu kadar çağdışı, bu kadar çaresiz bir futbol ortaya koyduğunu hatırlamıyorum. Birkaç saat de bekledim bakalım sinirim geçecek mi diye ama hayır, geçmeyecekmiş, düşündükçe daral geliyor, afakanlar basıyor.

Maçın analizine geçmeden önce üstüne basa basa basmak istediğim iki şeye hızlıca değineyim. Birincisi, Beşiktaş 4-2-3-1 oynamaya mecbur değil. 4-2-3-1 bir zamanlar olduğu gibi zamanımızın normu bir diziliş de değil zaten. Şu an Avrupa'nın en iyi takımlarını düşünürsek Manchester City, Tottenham Hotspur ve Juventus gibi o mevkilerin hakkını veren yıldız oyunculara sahip takımlar dışında 4-2-3-1 oynayan kalmadı. Üçlü defans deneyi gibi ekstrem bir şeyin Türkiye şartlarında zaten denenemeyeceği ön kabulüyle yola çıkarsak, artık genel geçer diziliş 4-3-3 (4-1-2-3) diyebiliriz. Daha yeni bir Dünya Kupası izledik, orada da 4-2-3-1 oynamaya çalışan Almanya ve İspanya'nın başına neler geldiğini gördük. Bu taktik gitgide terk edilirken, Türkiye'de kanunmuşçasına uygulanması tek kelimeyle saçmalık. Futbolun trendlerle ilerlediğini düşünürsek artık bu dizilişin getireceği faydalar kısıtlı yani, iki kere iki dört eder.

Hadi diyelim biz akıntının tersine gidip fayda sağlamaya çalışacağız, çünkü ona uygun bir takım kadromuz var ve öyle bir alışkanlığımız var. Gayet makul bir yaklaşım bu, fakat ufak bir sorun var: Böyle bir durum söz konusu değil! Tolgay 6 numara, Oğuzhan 8 numara oynamak istediğini her sene başında en az bir kere dile getirirken Şenol Hoca ya bunları birbirinin ikamesi gibi değerlendiriyor, ya da Tolgay'ı 8'e, Oğuzhan'ı da 10 numaraya tıkıştırmaya çalışıyor. Yani tamam, yeni açılımlar ararsın, bir sorunu çözmek için denemeler yaparsın ama yok yani, kaç sene oldu, bu adamlar kaç yaşına geldi ve tutmuyor bu dikiş.

Sonra ne mi oluyor? LASK Linz maçı rezaleti oluyor. Şimdi görsellere ve rakamlara bakalım. Nereden başlayacağımı da bilemiyorum ya... Sanırım en doğrusu gene 45. dakikada oyundan alınarak fatura kesilen Oğuzhan'ın bu takım için ne kadar önemli olduğunu anlatmaya çalışarak yola çıkmak. (Not: Grafiklerde Beşiktaş sola doğru hücum etmekte deplasman takımı olduğu için.)

Öncelikle yapılan paslara bakalım. Üstteki, Oğuzhan'ın ilk yarıda yaptığı pasların grafiği. İkincisi Medel ve Tolgay'ın ilk yarıda yaptığı pasların grafiği. Sonuncusu da Medel ve Tolgay'ın ikinci yarıdaki pas trafiği. Şu üç resmi yan yana koyup bakınca, i) Oğuzhan'ın kötü hâlinin -ki takımın ortalamasına kıyasla kötü de değildi- bile orta saha için ne kadar önemli olduğunu, ii) Oğuzhan'ın topu 3. bölgeye taşımada çok kilit bir öneme sahip olduğunu fakat onu 10 numaraya hapsetmenin top taşıma konusundaki yeteneğine ket vurduğunu, iii) buna rağmen Oğuzhan'ın varlığının Medel ile Tolgay'ı da daha akıllı bir şekilde oynattığını (her ne kadar hocamız üçlü orta saha denerse ölecek hastalığına tutulmuş olsa da) görmek çok net mümkün. Medel ile Tolgay'ın ikinci yarıdaki pasları soldan sağa, sağdan sola; lütfedip üçüncü bölgeye bir kere bile buyuramamışlar neredeyse. Rezalet.

Oğuzhan 1. yarı pasları

Medel + Tolgay 1. yarı pasları

Medel + Tolgay 2. yarı pasları

İlk yarıdaki saçmalıklar bununla da kısıtlı değil, zira her ne kadar potansiyeli olduğuna inanmak istesek de Larin'in oyuna hakim olan -yahut olmak zorunda bırakılan- bir takımın 4-2-3-1'inin forveti olabilecek tecrübesi/oyun zekâsı yok. Çünkü kendisi doğru koşuları yapamıyor, arkasındaki oyunculara doğru alanı açamıyor. Larin'in Beşiktaş'taki rolü "dakika 70, Anadolu takımı kapandı sağlı sollu saldırıyoruz, ceza sahasını karıştıracak birileri lâzım" olabilir ancak. Bunu da Oğuzhan ve Larin'in ilk yarı ısı haritalarını kıyaslayarak anlayabiliriz. Ki zaten ilk yarı boyunca rakip ceza sahasında sadece 6 (altı!) defa topla buluşabilmişiz. Ha, ikinci yarıda durum düzeldi sanmayın, o sayı da 5 (beş!!!))

Oğuzhan 1. yarı ısı haritası

Larin 1. yarı ısı haritası

İkinci yarıdaki aciz oyunumuzun bir başka göstergesi de Pepe-Roco stoper ikilisinin yaptığı paslar olabilir aslında. İlk yarıda bu ikili genelde orta sahaya yakın bölgelerde pas yapmışlar, ve de genelde orta-uzun mesafeli kros paslarda isabet bulamamışlar. Peki ya ikinci yarı? Şişirilen topları geçtim, hem pasların orijini daha geriden, hem de sağ stoper oynayan Pepe defalarca önündeki adama pas verememiş kırmızı okların yoğunluğundan anlaşılacağı üzere. İnanılmaz bir tablo bu. Neden? Çünkü orta sahada oyun kuracak insan kalmadı! (Bu acziyeti geçen seneki Başakşehir maçından da hatırlayabiliriz.)

Pepe + Roco 1. yarı pasları

Pepe + Roco 2. yarı pasları

Hâlâ daha ikna olmadıysanız bir de Caner'in paslarına bakalım mı? Beşiktaş formasıyla oynadığı en kötü maçlardan birini çıkardı dün Caner. Zaten takıma uyum sorunu yaşaması gayet normal olan Roco'yu kademede defalarca yalnız bıraktığı gibi, defansif hayaletliğini telafi edecek ofansif etkinliğini de göstermedi. Caner'in dünkü pas isabet oranı %67.9 idi, rakip sahadaki pas isabet oranı ise %54.4! Yani rakip sahada kullandığı her iki toptan birini ya dışarı attı, ya rakibe verdi Caner! Yüzde 54 yahu! İlk yarıda da kötü tercihler yapıyordu ama en azından biraz dizginlenmişti. İkinci yarıdaki pas grafiği gerçekten amatör liglere ait gibi. Geçen sene Şampiyonlar Ligi'nde rekor kırmış kadronun şu topu oynuyor olması saçmalık. Kelime haznem yetmiyor şunu anlatmaya.

Caner 1. yarı pasları

Caner 2. yarı pasları

Esas trajedi ise şu: Daha 1. dakikadan itibaren berbat oynayacağı belli olan Caner 90 dakikayı tamamladı dün, çünkü Şenol Hoca'nın aklında Caner vs.nin top şişirmeleri haricinde bir plan yok. Oğuzhan ve Tolgay oyundan alınırken Quaresma ve Gökhan Gönül giriyor oyuna, çünkü koskoca Beşiktaş futbol takımının tek gol planı top şişirmek. Pepe çok kaliteli bir dokunuşla topu Negredo'nun önüne bırakmasa, Negredo da tüm hırsıyla o topa mükemmel bir vuruş yapmasa -ki taraftarımızın, medya mensuplarının ve de hocamızın bir türlü gözüne girememiş, Beşiktaş'ın geçen seneki başarısızlığının faturası "golcü olmamasına" kesilmiş fakat her ne hikmetse geçen sene puanın gideyazdığı maçlarda çok kritik goller atmış Negredo bu- Caner o atakta da top şişirdiğiyle kalacaktı.

Yazının başında 4-2-3-1 oynayan takımlara Manchester City örneğini vermiştim. Her 4-2-3-1 aynı değil tabii ki. Mesela Manchester City bu hafta sonu Arsenal deplasmanında gerçekleştirdiği atakların %38.8'ini soldan, %31.2'sini ortadan, %30'unu da sağdan gerçekleştirmiş. Tamamen dengeli bir görüntü. Bizim dünkü istatistiklerimiz nasıl peki? Ataklarımızın sadece %20'si ortadan. %20! %44.9'u ise soldan -ki Caner'in o atakları nasıl geliştirdiğini daha yeni irdeledik-. Bu kadar dengesiz hücum eden bir takımın hücumdan verim alması mucizelere bağlı oluyor işte.

Daha da istatistiklere, grafiklere bakılır aslında ama bir yerde hasıl-ı kelâm eylemek lâzım. Ancak görene zaten net bir resim bu. Beşiktaş'ın, bu oyuncu kadrosuyla 4-2-3-1 inadından bir an evvel vazgeçmesi şart. Oğuzhan'ın orta sahada top taşıyıcı bir görev üstlenmesi şart kere şart. Bunlar olmayınca Topşişirmece JK'ya dönüyoruz, ve de bu çağda, bu imkânlarla, bu geniş ve rakiplerine kıyasla yetenekli kadroyla bu futbolu oynuyor olmak futbolu seven bir taraftar için yenir yutulur bir şey değil. İnsanlar transfer falan bekliyor, hocamız da muhtemelen Atiba'nın yolunu gözlüyor ama Beşiktaş kadrosu şu sorunlarını şu hâliyle çözecek yeterliliğe sahip. Ama sorunu çözmek için önce sorunun nerede olduğunu anlamak lâzım. Teknik heyette bunu yapma niyeti olan bir tane insan var mı, bundan emin değilim. Torshavn'a karşı Adriano'yla denediğimiz ve de verim aldığımız 4-3-3'ten neden zırt diye vazgeçiyoruz, neden geçen sene boyu -ve görülen o ki bu sene boyu- yeni hiçbir deneme yapmadık ve yapmayacağız bundan ise hiç emin değilim. Ama bu işten sıkıldım artık, ondan eminim. Ha bir de bu anlayışla devam edersek ligde ait olduğumuz yer gene 4.lük, ondan da ziyadesiyle eminim.