2012 yılı yaklaşırken ismini çok daha fazla duymaya başlayacağımız bir olgu bu "UEFA Kriterleri" denen şey. An itibariyle bir mitolojik kahraman gibi duyulmakta zira kimsenin hakkında teknik bir bilgisi yok.

I. Giriş ve Prosedür


Haziran 2010 yılında tam hali yayınlanan belgenin adı "UEFA Kulüp Lisanslama ve Finansal Fair Play Düzenlemeleri". Kendisi öyle 3-5 kriter değil, tam 85 sayfalık bir doküman. Bunun içinde bir çok eskiden gelen düzenleme var iken, üzerine yeni maddeler de eklendi, ki esas gündemde olan bu. Bu kitapçığı şimdiye kadar Türkiye'de kaç kulüp avukatı okudu bilmiyorum -ki bizim hukuk bürosu daha hangi oyuncunun oynayıp oynamayacağını bilmezken pek de umutlu değilim kendi açımızdan-, ama geçiş süreci olarak adlandırılan 2.5 yılın ilki geride kalmak üzere.

Öncelikle prosedürün nasıl çalışacağını açıklayalım: UEFA, üye oluşumlarına denetleme yetkisi verecek (yani TFF), TFF denetlemesini yaptıktan sonra raporu UEFA'ya yollayacak, UEFA da bu raporu gözden geçirip onaylayacak ya da reddedecek. Yani Platini eliyle teker teker gidip bütün ülkelerdeki bütün kulüpleri denetlemiyor, beklendiği gibi çok başlı bir mekanizma var. O yüzden de bu çarkın dişlileri döner iken arada mutlaka uygun yağlamalar yapılacaktır.

II. Finansal Kriterler


Bu yeni kriterlerin en çok dikkat çeken tarafı mali düzenlemeler idi. Yeni getirilen mali kriterler için ön şart, IFAC standartlarına uyan bağımsız bir denetim şirketi tarafından denetim raporunun oluşturulması. Bizim halıhazırdaki şirketimiz İtimat YMM, TÜRMOB üyesi olduğundan bu şartı yerine getirir durumda. O yüzden mevcut şartlarda lisans alabiliyorsak, değişen koşullarda da lisans alabilmemiz kuvvetle muhtemel olacaktır.

Peki ne bu mali kriterler? Birincisi, kulüplerin hiçbir vadesi dolmuş borcu olmamalı. Bizim sene başında yaptığımız uzun vadeli kredi alarak kısa vadeli borçları kapatma hamlemizin bir açıklaması da bu durum olabilir o yüzden. Yalnız bu vadesi dolmuş borç kısmının birçok ayağı var. Mesela kulüplerin diğer kulüplere ve futbolculara hiçbir vadesi dolmuş borcu olmaması gerekiyor ki, bizim bu konuda sicilimiz kabarık, geçen yıl Baki Mercimek bile parasını almak için icra davası açmıştı.

Başka bir mali kriter de kulübün gelecekteki finansalları ile ilgili. Örneğin bir kulübün negatif özsermayesi var ise bu ciddi bir sorun teşkil etmekte, ki bizim negatif özsermayemizin durumu malum, -63 milyon lirada idi en son. Gene bu açıdan baktığımızda, gelir gider tablomuzdaki pozisyonumuz 2010 yılında 2009 yılına kıyasla daha kötü durumdaydı, ki bu da ileriye yönelik endişe maddesi altında sorun yaratabilecek bir pozisyon.

Gelelim kar-zarar dengesi maddesine. 2012 kriterlerine göre bir kulübün ilgili geliri, ilgili giderinden az olamaz. Burada önemli olan kelime ilgili (relevant), zira klasik kâr-zarar tablosundan farklılık gösterebilecek yerleri var. Bu maddede ilgili gelirler bilet gelirleri, sponsorluk ve reklam gelirleri, yayın hakları, ticari faaliyetler, diğer faaliyet gelirleri, oyuncunun değeri fazlasına satılmasından doğan gelirler ve finansal gelirler olarak tanımlanırken, ilgili giderler satış giderleri, çalışan giderleri, diğer faaliyet giderleri, oyuncunun değerinin altında satılmasından doğan gider, finansal giderler ve temettü olarak tanımlanmakta. Bu kâr-zarar tablosuna parasal değeri olmayan hiçbir şey girmemekte.

Kulüpleri kısa vadede kurtaracak en önemli kalem yayın hakları, zira çok ciddi paralar alınacak Digitürk'ün yatırımı sayesinde. Bu sene başında ödenen abartı meblağ, UEFA kriterleri ile de ilişkilendirilebilir bu yüzden isteyence. Gene yukarıdaki açıklamalara göre Tabata'yı bedava satmamız demek ciddi anlamda bir zarar etmemiz demek oluyor. Burada biraz muhasebecilerin yeteneğine bakacak işler sanırım.

UEFA'nın bu kâr-zarar dengesinde koyduğu sınır 5 milyon Euro, yani bir kulüp en fazla 5 milyon Euro dönem zararı gösterebilir. Fakat bu zararın özkaynak yahut diğer yatırımcılar tarafından kapatılabileceği gösterilirse bu izin 2014 yılına kadar 45 milyon Euro, sonrasında ise 30 milyon Euro'ya kadar çıkabilir. Bizim mevcut yapıda böyle bir avantajımız yok, ama dediğim gibi, maharet biraz da muhasebecilere ve denetçilere kalıyor bu durumda.

Bu yukarıda değindiğim üç italik finansal maddenin yanısıra bir de ek ilgi gerektiren iki durum var:
* Çalışan giderlerinin kulübün toplam gelirinin %70'inden fazla olması. (Ki bizim şu an futbolculara ödediğimiz para 40 Milyon Euro'yu buldu, bu da kritik bir rakam)
* Net borcun toplam gelirin %100'ünden fazla olması. (Bu madde de hesaplama yöntemine göre bizim için çok sorunlu hale gelebilir)

III. Sonuç


Özetle durum budur. Ben açıkçası özkaynakları -63 milyonda olup da batmamayı başaran bir şirketin, bir şekilde bu düzenlemelerden de açık noktaları ve istisnai halleri bulup yırtacağını düşünüyorum, fakat eğer bu kriterler ciddiyetle uygulanırsa Beşiktaş'ın başı ciddi anlamda ağrıyacaktır.